PROBLEM ALANLARININ TESPİTİ
Problem alanlarının tespiti için anket çalışması
Her ne kadar bizler problem alanları konusunda bazı gözlemlerimiz olsa da, bu konuda ayrıntılı ve sağlıklı verilere sahip değiliz. Bu yüzden öncelikle problem alanlarını doğru ve ayrıntılı bir şekilde tespit etmemizi kolaylaştıracak bir anket çalışmasının yapılması lazımdır. Yapılacak anket çalışmasının bilimsel kriterler gözetilerek problem alanlarını doğru ve ayrıntılı bir şekilde tespit etmeyi, gerekirse bölge bölge, şehir şehir yaşanılan problemlerin ve gözlemlenen eksikliklerin tespit edilmesi faydalı olacaktır. Çünkü genel problemlerin ve eksikliklerin yanı sıra bazı bölgelere özgü problemler ve eksiklikler de söz konusu olabilir. (Ör: Diyarbakır’daki bir imamın yaşayacağı bazı sorunlar ve gidermek isteyeceği bir takım eksiklikler, Edirne’deki bir imamdan farklı olabilir.)Bu anket çalışmasının sadece imamlarla sınırlı olmaması, ayrıca müftülere ve cami cemaatine de uygulanacak anket çalışmasının yapılması gerekir. Üniversitelerin desteğiyle yapılacak böyle bir anket çalışması, bize, bizzat olayın doğrudan muhatabı olan imamın kendisinde ve mesleğinin uygulanmasında ne tür eksiklikler gördüğünü, yahut görüp görmediğini göstermesinin yanı sıra, olayın dolaylı muhatapları olan müftülerin ve cemaatin de imamların mesleki yeterlilikleri konusunda gözlemledikleri eksiklikleri görmemizi sağlayacaktır.
İmamlarla anket yapılması
İmamlara uygulanacak anket çalışmasında örneğin, bu mesleği isteyerek mi seçtiği, mesleğinden memnun olup olmadığı, mesleki özgüvene sahip olup olmadığı, kendini mesleki olarak yeterli hissedip hissetmediği, imamların toplumdaki algısından memnun olup olmadığı, müftülerle ne tür sorunlar yaşadıkları, müftülerden ne tür beklentilerinin olduğu, cemaatle ne tür sorunlar yaşadığı, cemaatinin eğitim ve kültür düzeyinin nasıl olduğu, cemaat karşısında kendisini yeterli hissedip hissetmediği, cemaatin sorularına cevap verip veremediği, kitap okuyup okumadığı, ne tür kitap okuduğu, günlük Kur’an-ı Kerim, Meal, Hadis, Fıkıh, Tefsir, Siyer gibi temel İslami İlimlerle ilgili bir şeyler okuyup okumadığı, sosyal, siyasal ve kültürel gelişmeleri takip edip etmediği, cami dışında herhangi bir ilim meclisinde öğretici ya da öğrenici olarak bulunup bulunmadığı, mesleki olarak kendilerini geliştirmeye katkı sağlayacak herhangi bir resmi ya da gayri resmi programa gönüllü olarak katılmak isteyip istemediği, kendisini mesleki olarak motive edecek şeylerin neler olduğu vb. konularda sorular sorularak bu sorulara cevap aranması gerekir.
Müftülerle anket yapılması
Müftülere uygulanacak anketle müftülerin imamlarla ne tür ilişki kurduklarını, bu ilişki tarzının doğru ve sağlıklı olup olmadığını, kurum içi ilişkilerde yaşanılan sorunları ve bu sorunların çözüm yollarını, müftülerin imamlarda gözlemledikleri eksiklikleri ve bu eksikliklerin giderilebilmesi için neler yapılabileceğini, imamların cemaatle yaşadığı ne tür sorunların müftülüğe yansıdığı, cemaatin imamlardan hangi konularda şikayetçi olduğu vs. gibi hususların açığa kavuşturulması gerekir.
Cemaatle anket yapılması
Her camiden bir ya da birkaç kişiye uygulanacak bir anket çalışmasıyla toplumdaki imam algısını, cemaatin imamları yeterli görüp görmedikleri, imamlarla ne tür sorunlar yaşadıkları, imamlarda ahlaki güzellik, iletişim becerisi, mesleki ciddiyet ve ilmi yeterlilik gibi konularda ne tür eksiklikler gördükleri, müftülerden ve diyanetten beklentilerinin neler olduğu gibi bir takım konuları açığa kavuşturulması gerekir.
PROBLEMLERİN ÇÖZÜMÜ İÇİN YAPILABİLECEKLER
Mesleki memnuniyeti ve sahiplenmeyi artırmak için yapılması gerekenler
Mesleki memnuniyet ve sahiplenmenin iki boyutu vardır:
Bunun birincisi, ifa ettiği mesleğin inandığı din açısından çok saygın ve çok önemli bir meslek olduğunu, kendisinin “öncü” ve “önder” konumunda bulunduğunu, geçmişte “peygamberin” ifa ettiği bir rolü ve görevi ifa ettiğini, bir toplumun felahının o toplumdaki dini önderlerin niteliği ile yakından alakalı olduğunu, kendisi bu görevi ve sorumluluğu hakkıyla ifa ederse hem bu dünyada şeref ve izzet sahibi olacağını, hem de ahirette kurtuluşa erenlerden olacağını, bu yüzden bir dini liderin sahip olması gereken ahlak, ilim ve gayrete sahip olması gerektiğini, toplumun kendilerinden çok şey beklediğini falan anlatarak onları motive edecek bir dil ve üslupla gerek topluca gerekse tek tek hizmet içi eğitime tabi tutulmaları gerekir.
İkincisi ise, maddi yahut sosyal haklar konusunda imamlar arasında mesleki memnuniyetsizliğe yol açan yasa, yönetmelik ve uygulamaların kaldırılması yahut değiştirilmesi, kendilerine değer verildiği hissettirilmesi gerekir. Diyanet kurum olarak imamları adamdan saymadıkça onların mesleklerinden memnun olmalarını ve bu mesleği sahiplenmelerini sağlamak mümkün değildir.
Şahsiyet gelişimi ve özgüveni artırmak için yapılması gerekenler
Bir takım hizmet içi eğitim programları ile imamların şahsiyet gelişimini ve özgüvenlerini artırmaya dönük programlar uygulanmalı.
İletişim kurma becerisini artırmak için yapılması gerekenler
Bir takım hizmet içi eğitim programları ile imamların cemaat, sivil toplum kurumları, resmi kurumlar, akademik çevreler, okullar vb. kişi ve kurumlarla iletişim kurma becerilerini artırmaya dönük programlar uygulanmalı.
Bilgi eksikliklerini gidermek için yapılması gerekenler
Bir takım hizmet içi programlarla imaların hem bazı konulardaki bilgi eksiklikleri giderilebilir, hem de bu programlarda bilgi eksikliklerini nasıl ve ne şekilde giderebileceklerinin yöntemi ve kaynakları gösterilebilir ve hem de bilgi eksikliklerini giderme konusunda motive edici şeyler yapılabilir. Bu bağlamda imamların bazı örnek şahsiyetler (alimler, arifler, mücadele adamları vs.) ile bağ kurmaları, bu kişileri kendilerine örnek edinmeleri, bunların hayat hikayelerini okumaları, mümkünse bunların filmlerini izlemeleri sağlanmalı.
 İMAMLARIN MESLEKİ GELİŞİMİNDE YARARLANILABİLECEK KİŞİLER
Bu bağlamda öncelikli olarak İlahiyat Fakültelerindeki akademisyenlerden yararlanılmalı. İhtiyaç duyulduğu ölçüde diğer fakültelerdeki akademisyenlerden de yararlanılabilir. Bunların yanı sıra Diyanet’in bünyesindeki nitelikli din adamları ve uzmanlardan da istifade edilebilir. Ayrıca bölgedeki ve şehirdeki varsa alim, aydın, entelektüellerden, STK’lardan ve hatta İHL öğretmenlerinden ve Din Kültürü Öğretmenlerinden de istifade edilebilir.
İMALARIN MESLEKİ GELİŞİMİNDE YARARLANILABİLECEK MATERYALLER
Başta Kuran’ı- Kerim, Meal, Tefsir, Hadis, Fıkıh ve Siyer olmak üzere diğer İslami ilimlerle ilgili materyaller.
Sosyal bilimlerle ilgili materyaller.
Eğitimle ilgili yazılı ve görsel materyaller.
Edebiyatla (şiir, deneme, öykü, roman, hatırat, vb.) ilgili materyaller.
Tiyatro, film vs. gibi materyaller.
Güzel sanatlarla ilgili materyaller.
İMAMLARIN MESLEKİ GELİŞİMİNDE KATKI SAĞLAYACAK ETKİNLİKLER
İlim meclislerine katılmak, panellere, konferanslara ve sempozyumlara katılmak, ney vb. müzik enstürmaları kullanmayı öğrenme, kıraat dersi alma, ses eğitimi verecek kurslara katılma, tiyatroya gitme, önemli filmleri izleme, vs.

20.09.2012